آشنايي با خامه
- تاریخ انتشار : سه شنبه, 11 بهمن 1390 19:32
خامه، فرآورده ای شیری غنی از چربی است که به صورت یک امولسیون روغن در آب بوده و از طریق جداسازی فیزیکی از شیر تهیه می شود.
در واقع، خامه امولسیونی است که در نتیجه تغلیظ شدید گویچه های چربی شیر به وجود می آید. خامه به عنوان ماده اولیه تولید کره و بعضی انواع پنیر نیز مورد استفاده قرار می گیرد. عطر و طعم خامه، از مهمترین ویژگی های آن بوده و به خصوص لیپولیز و اکسیداسیون تأثیر بسیار نامطلوبی بر کیفیت آن به جا می گذارند. کیفیت شیر مورد استفاده در تولید خامه از نظر اکسیداسیون و رنسیدیتی دارای اهمیت زیادی است. انواع خامه بر حسب در صد چربی طبقه بندی می شوند که این مقدار معمولا بین 10% (half-and-half) تا حدود50% (double cream ) متغیر است. در ایران، خامه صبحانه با حداقل 30% چربی تولید می شود.
اگر شیر خام کامل برای مدت چند ساعت در محلی ساکن بماند، لایة خامه در سطح شیر تشکیل می شود. با توجه به این که چگالی چربی شیر (kg.m-3 917) از سرم شیر کمتر است، بر اساس قانون استوکس گویچه های چربی با سرعت ν به سمت سطح شیر حرکت می کنند:
ν=a ( ρp- ρf) d2/ 18 ηp
a شتاب جاذبه، d قطر گویچة چربی، ρp و ρf به ترتیب دانسیته پلاسما و چربی شیر و ηp ویسکوزیته پلاسمای شیر است. این فرآیند در دماهای زير 40 درجه سانتيگراد انجام گرفته و در دمای حدود 5 درجه سانتيگراد شدت آن افزایش می یابد. خامه به وسیله سانتریفوژ (سپراتور) از شیر تولید می شود.
در تولید خامه های استریلیزه و UHT هموژنیزاسیون پس از فرآیند حرارتی صورت می گیرد تا از نواقص فیزیکی محصول در زمان نگهداری مانند کلوخه شدن چربی و روغن انداختن جلوگیری شود. اما انجام هموژنیزاسیون قبل از فرآیند حرارتی، پایداری فرآورده را کاهش می دهد. برای دستیابی به خامه ای با ویسکوزیته بالا، باید هموژنیزاسیون در دمای پایین تر و در یک مرحله انجام شود.
خامه زدنی:
این خامه ها علاوه بر طعم و ماندگاری مناسب، باید دارای قابلیت کف کردن مطلوب باشند. این خامه ها باید به راحتی کف کرده، افزایش حجم (overrun)، به خوبی در آن ها صورت گرفته و در برابر سینرزیس نیز حساس نباشند. به این دلیل خامه زدنی باید دارای درصد چربی بالا (35% تا 40%) باشد. آسیب های مکانیکی و ورود کنترل نشده هوا در زمان تولید این محصول، سبب کاهش شدید قابلیت کف کردن می گردد. در واقع این موارد باعث آسیب گویچه های چربی می گردند. در حالی که این گویچه ها، پس از ورود هوا (زدن خامه)، روی دیواره حباب های هوا تجمع کرده و موجب پایداری آن ها می شوند. نسبت چربی جامد به مایع در خامه زدنی دارای اهمیت زیادی است و این بدان معناست که کریستالیزاسیون چربی در تولید این محصول دارای اهمیت به سزایی می باشد.
برای تولید خامه زدنی، ابتدا شیر در دمای 72 درجه سانتيگراد به مدت 15 ثانیه پاستوریزه شده و سپس خامه گیری با سپراتور در دمای 50 درجه سانتيگراد انجام می گیرد. سپس خامه تا دمای 5 درجه سانتيگراد سرد می شود. به منظور کریستالیزاسیون چربی، خامه تولید شده برای مدت نسبتا طولانی در دمای 4 درجه سانتيگراد تا 6 درجه سانتيگراد در تانک های دارای ژاکت نگهداری می شود.
سرآشپزباشي
آشپزي در دنياي ديوانه ديوانه ديوانه
در «آشپزباشي» قرار است درباره آشپزي و خوراكيها مطلب بخوانيم؛ اما فكر كردم براي نخستين مطلبي كه قرار است در دنياي مورد علاقهام كه گاه در مورد آن تعصب نيز به خرج ميدهم، يعني «غذا» يا هر آنچه به آن مربوط است، بنويسم، بهتر است با يك مقدمه شروع كنم كه شايد تنها براي علاقهمندان اين دنيا قابل درك باشد.
اين روزها «زندگي» يا آنچه ناچاريم نامش را زندگي بگذاريم آنقدر پرشتاب از كنارمان ميگذرد كه گاهي احساس ميكنيم همه چيز دارد دور سرمان ميچرخد و گاه نيز دچار اين احساس ميشويم كه «نيروي گريز از مركز» مرموزي ما را از كانون زندگي واقعي بيرون ميكشد. شايد اين جمله را گاهي با خود تكرار كرده باشيم و نهايت آرزويمان اين باشد كه اين چرخش ولو براي لحظاتي بازايستد؛ اما واقعيت اين است كه خيابانها، آدمها، ماشينها ، ديوارها و ... با سرعت نور از كنارمان ميگذرند و متوقف كردن آنها از قدرت ما خارج است؛ گرچه اين به معناي رسيدن به بنبست نيست؛ زيرا هنوز يك راه وجود دارد و آن اين است؛ اگر نميتوانيم پيرامونمان را از حركتي ديوانهكننده باز داريم، ميتوانيم به خودمان «فرمان ايست» بدهيم و براي دقايقي از «قطار» پياده شويم. البته هر كسي ممكن است ايدهاي براي گذران زمان بين دو توقف داشته باشد؛ شايد يكي بخواهد «حقش از آرامش» را با يك دوست قديمي تقسيم كند؛ ديگري سري به يك كافه بزند و با سيگاري و قهوهاي پرانتزي باز كند، مادري اين زمان را صرف بافتن موهاي دختركش كند، ديگري مقابل آينه بنشيند و به زيبايي نهفته در چشمهاي ميشياش بهتر بنگرد؛ اما شايد يكي هم بخواهد چيزي خلق كند، آن هم در فرايندي كه به آن آشپزي ميگوييم؛ شايد شما هم جزو اين دسته باشيد كه ميخواهند در اين ايستگاه پياده شوند؛ پس اگر دوست داريد آرامش را در دنياي « بوها، رنگها، مزهها و لبخندها » تجربه كنيد، اگر دوستدار حفظ «اصالت» در آشپزي هستيد و اگر دلتان ميخواهد «قلقها»ي كوچك اما معجزهآسايي را ياد بگيريد تا «مزهها» را «بشنويد» و «بوها» را «ببينيد»! ميتوانيد با ما همراه شويد؛ خبر خوب هم اينكه گهگاه، ما را در اين ايستگاهها و توقفها؛ توقفهايي كه براي « حفظ زمان، گذر از روزمرگي و باور زندگي» خلق كردهايم، يكي از بهترين سرآشپزهاي خاورميانه با دستورالعملهاي رويايياش همراهي ميكند. پس اگر از آنهايي هستيد كه غذا را بخشي از « واقعيت در حال فراموشي زندگي» ميدانيد، از همراهي با آشپزباشي پشيمان نميشويد.....
منيژه محمدپور كلاسي
از این آدرس ایمیل در مقابل روبوت های اسپمر محافظت می شود. جهت مشاهده آن باید جاوااسکریپت فعال باشد.









